| |
||||||
|
|
|
| |
||
| |
|
|
| |
||
|
|
 | Alcohol en jongeren | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |
|
|
|
| |
|
|
Verkopers van alcohol houden zich nog steeds niet aan de wet
Voor het vierde jaar op rij is in het kader van het regionale alcoholproject ‘Laat je niet flessen!’ een mysteryshoponderzoek uitgevoerd bij supermarkten, cafés, discotheken en sportkantines verspreid over Zuidoost-Brabant. Het onderzoek is een graadmeter van hoe het gesteld is met de verkoopbereidheid van alcohol aan jongeren onder de 16 jaar. Uit de resultaten blijkt dat de horeca zich nauwelijks aan de wettelijke leeftijdsgrenzen houdt, terwijl sportkantines en supermarkten het, net als vorig jaar, wat beter doen. Minderjarigen kunnen nagenoeg probleemloos drank kopen, alle afspraken tussen de landelijke overheid en koepelorganisaties ten spijt. Uit eerder onderzoek onder verstrekkers van alcohol blijkt een meerderheid van de verkoopmedewerkers grote moeite mee te hebben om ‘nee’ te verkopen aan te jonge klanten. Nalevingsonderzoek 2009 De onderzoeksresultaten geven aan dat gemiddeld 87 procent van de 215 gecontroleerde verkopers zich niet aan de leeftijdgrens van 16 jaar houdt. Dit is hetzelfde percentage als in 2008, maar een verbetering ten opzichte van 2007 en 2006 toen 95% van de aankooppogingen succesvol was. De naleving in de horeca is verslechterd ten opzichte van 2008, terwijl sportkantines en supermarkten het net iets beter doen. Opvallend is dat in 2009 veel vaker om een legitimatie gevraagd werd dan voorheen. Vooral in supermarkten was dit het geval. In 2009 werd in 30% van de gevallen om een ID gevraagd, in 2008 was dit 17%, in 2007 9% en in 2006 12%. Met name in supermarkten werd om een ID gevraagd, namelijk bij 64% van de aankooppogingen door de 15-jarigen. Bijna de helft hiervan kreeg de drank vervolgens toch gewoon mee! Nalevingsonderzoek versus draagvlakonderzoek onder alcoholverstrekkers De uitkomsten van de nalevingsonderzoeken staan in schril contrast met het draagvlakonderzoek onder 350 verstrekkers van alcohol in Zuidoost-Brabant, dat begin 2009 is uitgevoerd door het PON in opdracht van ‘Laat je niet flessen!’. In de praktijk gaat het er bij de verkoop van alcohol anders aan toe, dan de verstrekkers zeggen of beloven.Supermarkten Maar liefst 70% van alle geconsumeerde alcohol wordt verkocht in supermarkten. Dit is dus een belangrijke sector. Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) beloofde de regering om de verkoop van alcohol aan minderjarigen aan banden te leggen en introduceerde op 1 maart jl. de leeftijdscontrole aan de kassa voor mensen onder 20 jaar. Die controle heeft in de praktijk nauwelijks effect opgeleverd, want bij meer dan zeven op de tien supermarkten krijgt een 15-jarige nog steeds gewoon alcohol mee. Jonge kassamedewerkers hebben moeite om hun leeftijdsgenoten de verkoop te weigeren. Wellicht zijn innovatieve methoden nodig om de verkoop in supermarkten goed te regelen, zoals het ‘ageviewers’ systeem. Dit systeem, een kassacontrole op afstand, wordt vandaag in gebruik genomen in een slijterij in Gemert en blijkt nagenoeg waterdicht te zijn. De stok achter de deur van de regering lijkt nodig: ‘drie overtredingen en je drankverkoop wordt stilgelegd’. Dat is wel zo eerlijk naar degenen die hun verkoop wel goed geregeld hebben. Bovendien geldt in Zuidoost-Brabant eenzelfde regionaal beleid voor de horeca: meer dan drie keer in een jaar in de fout is en je vergunning wordt ingetrokken. Dat is niet leuk voor de overtreder, maar wel eerlijk en consequent. Horeca Opvallend is dat maar liefst 71% van de horecaondernemers in het draagvlakonderzoek aangaf bij twijfel altijd te controleren op leeftijd. In de praktijk blijkt dit dus nauwelijks te gebeuren: aan de 15-jarige meisjes is in alle gecontroleerde horecazaken zonder enkele vraag alcohol verstrekt en aan jongens bij 98% van de zaken. Driekwart van de kasteleins gaf in het draagvlakonderzoek aan zelf maatregelen te willen nemen om de naleving te verbeteren, zoals strenger toezicht op verkoop als leidinggevende en training van het barpersoneel in ‘nee’ verkopen. Onder de horeca bestaat opvallend veel draagvlak voor nieuwe overheidsmaatregelen zoals: het integraal optrekken van de leeftijdsgrens naar 18 jaar, uitbreiding van het aantal controles en het strafbaar stellen van de minderjarige drinker zelf. Uit vergelijking van de gegevens van het nalevingonderzoek en de controles van de Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat de horecaondernemers, die bezocht zijn door de VWA, zich beter aan de wet houden. Hoe langer de controle geleden is, hoe meer de naleving verwatert. Handhaving is dus een effectief middel gebleken om de naleving te bevorderen. Sportkantines Slechts 8% van de sportkantinebeheerders ervaart zelf problemen met de naleving, controle en het ‘nee’ verkopen. Meestal kent men immers de leden, waardoor het gemakkelijker is om het beleid te introduceren en te handhaven dan bijvoorbeeld in de horeca. In Zuidoost-Brabant zijn er diverse gemeenten die hun verenigingen ondersteunen door het aanbieden van cursussen en begeleiding. Ook zijn begin dit jaar ondersteunende artikelen verstrekt voor opname in verenigingsbladen vanuit het project en andere ondersteunende materialen via de sportbonden. De maatregelen leiden langzaam tot een verandering van inzicht en beleid binnen sportverenigingen, al zijn de barinkomsten vaak een belangrijke bron van inkomsten voor sportverenigingen. Vooruitgang geboekt In het mysteryshoponderzoek wordt de verkoopgeneigdheid van de verkoopmedewerker getest. In de loop van de tijd is dus de verkoopgeneigdheid aan 16 minners en de check op identiteitsbewijs te volgen. Uit onderzoek van Intraval is echter ook gebleken, dat de aankoopgeneigdheid van jeugd onder 16 jaar landelijk duidelijk afneemt. In de praktijk zal daarom steeds minder alcohol verkocht worden onder de 16. Uit de jeugdmonitor 2007-2008 blijkt ook dat de gemiddelde startleeftijd qua alcoholgebruik in vier jaar tijd gestegen is van 12,2 naar 14,1 jaar. Er is dus praktisch zeker vooruitgang geboekt.Het project ‘Laat je niet flessen!’ Het project heeft echter wel tot doel om de vaak vanzelfsprekende beschikbaarheid van drank voor 16 minners te voorkomen, zowel uit als thuis, vandaar deze onderzoeken en aanpak via het project ‘Laat je niet flessen!’. De huidige Drank- en Horecawet verbiedt de verkoop van licht-alcoholische drank onder de 16 en zwaar-alcoholische drank onder de 18 jaar. Door middel van controle van een geldig legitimatiebewijs moet de verkoper zich ervan vergewissen niet in strijd met deze wet te handelen. Het alcoholproject is in 2006 gestart. De nieuwe Drank- en Horecawet biedt gemeenten aanvullende instrumenten om de naleving te bevorderen: adequaat beleid, wetgeving en handhaving ondersteund met een goede voorlichting blijken uit de onderzoeken hoog nodig. Dit alles is in belang van de jeugdgezondheid, openbare veiligheid en eerlijke concurrentie.Meer informatie: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de projectleider ‘Laat je niet flessen!’ van het samenwerkingsverband Regio Eindhoven, de heer Ben Cornelis, telefonisch bereikbaar op 06 303 737 81, e-mail: b.cornelis@sre.nl, of kijk op www.sre.nl/alcoholenjongeren.Downloads: Factsheet Nalevingsonderzoek Resultaten Draagvlakonderzoek Persbericht ageviewersysteem |
|
www.ljnf.nl
'Laat je niet flessen!' heeft een nieuwe website, www.ljnf.nl. Deze website is bedoeld om de regiogemeenten te ondersteunen bij de uitvoering van hun lokale alcoholbeleid. Hier vinden zij en de andere betrokken organisaties informatie over alle producten en interventies die zijn ontwikkeld binnen het project. 
Flessenpost
Via onderstaand formulier kunt u zich aan- of afmelden voor 'Flessenpost'. De digitale nieuwsbrief van het project 'Laat je niet flessen!' Ook kunt u wijzigingen doorgeven of een opmerking aan de redactie sturen.