Het zuidelijk deel van Nederland ligt midden in het economisch en demografisch zwaartepunt van Noordwest-Europa. De centrale ligging van Brabant tussen drie omvangrijke metropolitaanse gebieden in Noordwest-Europa met verschillende mainports (Rotterdamse haven/luchthaven Schiphol en Antwerpse haven), economische, financiële en administratieve centra (Londen, Frankfurt, Amsterdam, Den Haag, Brussel, Düsseldorf, Keulen) roept vragen op over de banden, interacties en samenhang met deze metropolitaanse gebieden. Er bestaat een toenemende trend tot grensoverschrijdende samenhang met de omliggende Belgische en Duitse grensregio’s. Zuidoost Nederland is een technologische topregio en omvat drie economische kerngebieden in Nederland (Brainport Eindhoven, Greenport Venlo en MHAL). Het gebied vormt een onderdeel van een grensoverschrijdende economische regio, waartoe ook Belgisch-Limburg (Hasselt-Genk), Leuven en de regio’s rond Aken en Luik behoren. Brabant is grofweg gelegen tussen de Randstad, de Vlaamse ruit en het Rijn/Rührgebied. Het vormt daarmee een ‘voorland’ waar veel hoofdverbindingsassen het gebied doorkruisen. De grote economische dynamiek en de centrale ligging van Brabant zorgen voor een versnelde ontwikkeling van de ‘netwerksamenleving’ in Brabant. Dit zorgt voor extra (grote) ruimtelijke opgaven en de noodzaak om voor de (inter)nationale, regionale en lokale verkeers- en vervoersproblematiek met oplossingen te komen.
Brabantstad-oost
Zuidoost Brabant en de A2-zone vormen het oostelijk deel van Brabantstad. Dit economische kerngebied is een belangrijk onderdeel van de toptechnologie regio Zuidoost Nederland en wordt gekenmerkt door stuwende industriële en hoogtechnologische bedrijvigheid met belangrijke economische clusters als metaalelectro, ICT, automotive, logistiek en agribusiness. Voor Nederland is deze regio van groot belang voor de innovatie en kennisontwikkeling van de industrieel gerichte economie en werkgelegenheid en de uitwaaiering daarvan naar andere kennisregio’s. De economie heeft een sterke internationale oriëntatie ten gevolge van de wereldwijde netwerken, waarin de bedrijven en kennisinstellingen opereren. Na de Randstad is de regio Zuidoost Brabant daarmee de meest internationaal georiënteerde regio van Nederland. Gezien de spilfunctie van Eindhoven als toptechnologieregio wordt de regio ook wel aangeduid als ‘brainport’.
Het rijk vindt het van belang dat de regio’s, waar de bedrijvigheid op het gebied van de kenniseconomie zich in voorgaande jaren heeft geconcentreerd, hun internationale belang behouden en kunnen versterken. De zogenaamde brainports betreffen de brainport Eindhoven/Zuidoost Brabant, Amsterdam en Wageningen. Met name de brainport Eindhoven/Zuidoost Brabant is in dit verband al toonaangevend en vooraanstaand in Europa. Na Stockholm en Helsinki staat deze regio op de derde plaats van innovatieve Europese topregio’s. Mede door een veelvoud aan private investeringen is hier een belangrijk netwerk van onderzoeks- en kennisinstellingen, industrie en kennisintensieve bedrijven ontstaan waar 40% van de Research and Development van Nederland wordt gegenereerd.
